سیستم حقوق و دستمزد:

کلیات:

سیستم حقوق ودستمزد هر کشوری تابع قوانین و مقررات حاکم بر واحدهای انتفاعی و غیرانتفاعی آن میباشد.کلیه نیروهای انسانی فعال شاغل اعم از بخش دولتی و غیر دولتی که در قبال ارایه خدمات به سازمانهای دولتی و غیردولتی مبالغی به عنوان حقوق و دستمزد و مزایا دریافت مینمایند هریک تابع مقررات استخدامی سازمانهای مرتبط با آن میباشند.شایانذکر است که حقوق و دستمزد و سایر مزایای دریافتی نیروی انسانی فعال شاغل در موسسات(دولتی و غیردولتی)در شمول قانون واحدی درآمده که رعایت آن الزامی است.حقوق و مزایای کارگران شاغل در بخش دولتی و غیر دولتی تابع قانون کار است.

تعاریف واژه ها:

1.حقوق و دستمزد:مجموع وجوه نقد یا غیر نقد یا ترکیبی از آنها که در قبال کار انجام شده توسط افراد شاغل در بخش دولتی و غیر دولتی که بطور ماهانه پرداخت میشود را حقوق و مجموع وجوه نقد یا غیر نقد یا ترکیبی از آنها که درقبال کار انجام شده در یک مدت معین به کارگران ماهر یا ساده پرداخت میگردد را دستمزد میگویند.

2.حق السعی:کلیه دریافتهای قانونی که کارگر به اعتبار قرارداد کار اعم از مزد یا حقوق-کمک عایله مندی-هزینه مسکن-خواربار-ایاب وذهاب-مزایای غیرنقدی-پاداش افزایش تولید-سودسالانه و نظایر آنها را دریافت مینماید حق السعی میگویند.(ماده34قانون کار).

3.کارگر:کسی که به  هر عنوان در مقابل دریافت حق السعی اعم از مزد-حقوق-سهم سود و سایر مزایا به درخواست کارفرما کار میکند را کارگر میگویند.

4.کارفرما:کارفرما شخص حقیقی یا حقوقی است که کارگر بنا به درخواست و به حساب او در قبال دریافت حق السعی کار میکند.

5.مزد:وجوه نقد یا غیر نقد یاترکیبی از آنها که در قبال انجام کار به کارگر پرداخت میشود را مزد میگویند.(ماده35قانون کار).

6.مزد ثابت:به مجموع مزد شغل و مزایای پرداختی به تبع شغل مزد ثابت میگویند.(ماده36قانون کار).

 کنترل حقوق و دستمزد

از آنجایی که هزینه حقوق و دستمزد افراد شاغل در موسسات انتفاعی و غیرانتفاعی مبلغ قابل اهمیتی است از این رو برنامه ریزی و کنترل آن الزامی است.عناصر تشکیل دهنده سیستم کنترل حقوق و دستمزد شامل دوایر زیر خواهد بود:

1.دایره کارگزینی2.دایره زمان سنجی(در موسسات تولیدی کاربرد دارد)3.دایره برنامه ریزی تولید(در موسسات تولیدی کاربرد دارد)4.دایره ثبت اوقات کار5.دایره حسابداری حقوق و دستمزد6.دایره حسابداری بهای تمام شده.

استفاده هر یک از دوایر فوق باتوجه به نوع فعالیت واحد تجاری نقش بسزایی در امر تصمیم گیری درست را ایفا مینماید.

دایره کارگزینی:این دایره در هر واحد تجاری مسئول تهیه و تدوین دستورالعمل ها-آیین نامه های استخدامی-صدور احکام نیروی انسانی و ترفیعات و تغییرات حقوق و احکام آنها باتوجه به قوانین و مقررات میباشد.همچنین آموزش افراد شاغل-نحوه استفاده از مرخصی-تعیین و تشریح شرح وظایف-نقل و انتقالات بین دوایر بخشهای واحد تجاری و ....را نیز به عهده دارد.

دایره زمان سنجی:این دایره مان استاندارد لازم جهت ساخت یک واحد کالا یا محصول را محاسبه مینماید.زمان استاندارد انجام کار با توجه به شرایط فیزیکی و امکانات موجود تعیین شده و این دایره با توجه به تجزیه و تحلیل امکانات و تجهیزات واحد تجاری و شرایط فیزیکی حاکم بر محیط زمان لازم را از نقطه شروع حرکت تولید تا تکمیل محصول مشخص مینماید.

دایره برنامه ریزی تولید:قبل از آغاز عملیات تولید وظیفه این دایره برنامه ریزی ساخت محصول با توجه به زمان استاندارد مورد نیاز میباشد.عمل برنامه ریزی این امکان را وجود می آورد که هزینه دستمزد واقعی بر مبنای زمان مصرف شده با هزینه دستمزد پیش بینی شده بر مبنای ساعات کار استاندارد مقایسه و انحراف آن محاسبه شود.اگر دستمزد واقعی انجام یک کار مغایر با دستمزد پیش بینی شده باشد علت پیگیری میشود.

دایره ثبت اوقات کار:این دایره اطلاعات مربوط به زمانکارهای انجام شده در ارتباط با هریک از مراحل تولید یا سفارشات را جمع آوری مینماید.جمع آوری این اطلاعات از طریق کارت حضور و غیاب و کارت اوقات کار بدست می آید.

دایره حسابداری حقوق و دستمزد:اسناد ومدارک حقوق و دستمزد هریک از افراد نیروی انسانی در این دایره نگهداری میشود.این دایره وظیفه تهیه و تنظیم لیست حقوق و دستمزد شامل تعیین مبلغ ناخالص-کسورات-خالص حقوق و دستمزد قابل پرداخت به هریک از افراد نیروی کار را بر عهده دارد.همچنین نحوه طبقه بندی هزینه حقوق و دستمزد و ثبت به عنوان دستمزد مستقیم-دستمزد غیرمستقیم-ویاهزینه های عمومی و اداری نیز بر عهده این دایره میباشد.

دایره حسابداری بهای تمام شده:این دایره براساس اطلاعات و مدارک دوایر تولیدی و ساعات کار کارگران-هزینه هر سفارش یا هر مرحله از تولید را ثبت و گزارش مینماید.

لیست حقوق و دستمزد:این لیست جدول چند ستونی است که جهت گردآوری اطلاعات لازم جهت محاسبه و پرداخت حقوق و دستمزد استفاده میگردد.طرح این لیست باتوجه به تعداد کارکنان و همچنین نحوه ثبت سیستم(ماشینی یا کامپیوتری)متفاوت میباشد.این لیست معمولا به منظور صدور و تنظیم سند حقوق و دستمزد به کار میرود.اطلاعاتی که معمولادر لیست حقوق و دستمزد درج میشوند عبارتند از:

1)مشخصات فردی کارکنان شامل شماره پرسنلی

2)روزهای کارکرد-اضافه کاری و کسری کار

3)حقوق و مزایای مستمر و غیر مستمر

4)جمع حقوق ومزایا-حقوق و مزایای مشمول بیمه

5)کسورات حقوق

6)حقوق و مزایای خالص پرداختنی

7)شماره حساب جاری یا پس انداز که مبلغ خالص پرداخت به آن حساب واریز میشود.

کنترل های داخلی سیستم حقوق و دستمزد:

از آنجا که هزینه حقوق و دستمزد از عمده ترین اقلام هزینه های عملیاتی بشمار می آید برقراری یک سیستم کنترل داخلی برای جلوگیری از سوءاستفاده و تبانی حائز اهمیت میباشد.از جمله مواردی که امکان دارد در لیست حقوق و دستمزد منجر به سوءاستفاده و تقلب شود میتوان وارد کردن اسامی کارکنان واهی در لیست حقوق و دستمزد-پرداخت اضافی به کارکنان و منظور کردن کارکنان مستعفی در لیست حقوق و دستمزد را نام برد.از جمله شیوه های جلوگیری از سوءاستفاده جهت کنترل های داخلی به اختصار به قرارر زیر است:

1-کنترل حضور وغیاب کارکنان با استفاده از کارت ساعت زنی در حضور یکی از افراد نگهبانی هنگام ورود به موسسه

2-کلیه پرداختها بر اساس مدارک صادر شده از طرف کارگزینی صورت گیرد.هرنوع تغییرات در نرخ  حقوق و دستمزد و اضافه کاری بر اساس مجوز رسمی اعمال شود

3-جدا بودن مسئول تنظیم کننده لیست حقوق و دستمزد با دایره ای که مجوز استخدامی صادر مینماید

4-به لیست حقوق و دستمزد فردی بدون مجوز رسمی اضافه یا کسر نشود.هرنوع تغییرات کارکنان در لیست ماهانه به سازمانهای دولتی که عایدات و مالیات کسر شده به انها واریز میگردد اعلام میشود

5-اعلامیه خاتمه و شروع به کار هریک از افراد شاغل از طرف واحد کارگزینی صادر شود

6-لیست حقوق و دستمزد افراد شاغل بر اساس کارکرد واقعی از طریق کارت ساعت زنی حضور و غیاب استخراج و مطابق با مجوزهای لازم تهیه شود

7-اضافه کاری براساس مدارکی باشد که از قبل پیش بینی شده و میزان اضافه کاری براساس مدارک واقعی بررسی وتوسط مقام مسئول تایید شود

8-لیست حقوق و دستمزد به تفکیک قسمتها و بخشها تهیه شود

9-در صورت امکان کلیه پرداختها از طریق صدور چک یا واریزی به حساب بانکی کارکنان وافراد شاغل برمبنای لیست تنظیم شده بر مبنای نام افراد شاغل-شماره حساب و مبلغ خالص قابل پرداخت صورت گیرد.

10-لیست افرادی که حقوق و دستمزد آنها پرداخت نشده ازطرف مقام مسئول تایید و سپس پرداخت شود

11-سوابق مربوط به مرخصی استفاده شده به گونه ای نگهداری شود که هیچ یک از کارکنان بیش از مدت استحقاقی از مرخصی استفاده ننموده باشند.

 
نوشته شده توسط وحید قلی پور در جمعه دهم آذر 1391 |